Tag Archives: мананцар

Хѳѳсѳн мананцар

Доорх гайхалтай зурган дээр харуулж буй мананцарын голд хархад амархан хагарчих мэт нимгэн хѳѳсѳн бѳмбѳлѳг харагдаж байвч, энэ нь угтаа яг л шаар хийлэгдэж байгаатай адил залуу аврага одны маш хүчтэй цацаргалт аврага том устѳрѳгчийн үүлийг дотроос нь  “хийлэн” бий болгосон аврага том гэрэлтэгч бѳмбѳлѳг юм. Энэ мананцар шѳнийн тэнгэрт хүн таван одны ордонд биднээс […]

Гивлүүрэн мананцар

Жил ирэх тусам л манайхан Халовийний баярыг улам ѳргѳнѳѳр тэмдэглэдэг болоод байх шиг байна. Би хэдэн жилийн ѳмнѳ нэг л удаа хэдэн хүүхдүүдийг дагаж далдагнаж агуйн хүний хувцас ѳмсѳж тэмдэглэж байсан, тэрнээс биш энэ баярын утга учирын талаар юу ч мэдэхгүй. Ихэвчлэн залуу улсууд янз бүрийн аймшгийн кино эсвэл үлгэрийн дүрүүдийг дуйрайж хувцаслаж нүүр амаа […]

Бүргэдийн мананцар

Шөнийн тэнгэрт “могойн” одны ордны зүгт (Serpens) биднээс бараг 6500 гэрлийн жилийн зайд нэгэн аврага том устөрөгчийн молекулан үүл оршино. Уг үүлийг харагдах байдлаар нь “бүргэдийн” мананцар гэх бөгөөд угтаа оддыг олноор нь төрүүлж буй, маралын мананцар шиг оддын өлгий болсон аврага том цацаргалтын мананцар юм. Доорх зурган дээр харуулж буй хэсэг нь өргөөшөө 50-70 […]

М81 болон М82 нарын тулаан

Биднээс ойролцоогоор 12 сая гэрлийн жилийн зайд орших М81 болон М82 хэмээх хоёр галактик нь сүүлийн тэрбум жил гаруй тулалдаж байна. Хэдий тулаан ахиад нэг тэрбум орчим жил үргэлжлэх боловч хэн ялагчаар үлдэх нь тодорхой. Доорх гайхалтай зурган дээр харуулж буй галактикуудыг М82 (баруун) ба М81 (зүүн) гэж тус тус нэрлэнэ. Энэ зурган дээр М81 […]

Сам хорхойн мананцар

Янз бүрийн мананцаруудаар баялаг хилэнцийн одны ордны хамгийн тод од болох хилэнцийн гялаанаас (Антарес) жаахан доор нь IC4628 хэмээх нэгэн цацаргалтын мананцар оршино. Мананцарын ойролцоо орших ердѳѳ хэдхэн сая жилийн настай аврага том одод маш хурц хэт ягаан туяаны гэрлээрээ энэхүү манацарын атомуудаас электронуудыг нь байнга сугалах бѳгѳѳд тэдгээр электронууд яваандаа атомуудтайгаа буцаад эргэн нэгдэх […]

Маралын мананцарын төв хэсэг. Уг төв хэсгийг түүний төвд орших 3хан сая жилийн настай Трапецэн бөөгнөрлийн 4 тод од гэрэлтүүлдэг ба сүүлийн үеийн судалгаагаар уг бөөгнөрөл дотор манай нарнаас 100 гаруй дахин их масстай аврага хар нүх оршиж байж мэднэ гэж дүгнэгдээд байна. Зохиогч: Хаббл Сансарын Дуран

Маралын зүрхэнд хар нүх бий юу?

Шөнийн тэнгэрт маралын одны ордны зүгт биднээс ойролцоогоор 1,500 орчим гэрлийн жилийн зайд манай нартай хамгийн ойр орших шинэ залуу оддын өлгий болсон маралын мананцар хэмээх аврага том молекулан үүл байрлана. Доорх зургийг алдарт сансарын Хаббл дуран авсан бөгөөд маралын мананцарын төв хэсгийг нь харуулж байгаа юм. Саргүй харанхуй шөнө энгийн нүдээр уг биетийг ажиглаж […]

Хунгийн одны ордонд орших уг мананцар нь дотроо оддыг олноор нь үүсэн бүрэлдүүлж буй аврага молекулан үүл бөгөөд бидэнд харагдах хэлбэрээсээ үүдэн хүр хорхойн мананцар хэмээх нэрээрээ алдартай. Зохиогч: Фабиан Нейэр

Хүр хорхойн мананцар

Тэнгэрт хунгийн одны ордны зүгт орших манай сүүн зам галактикийн дискний шигүү олон оддыг харуулж буй уг зураг нь өргөөшөө 4 ширхэг бүтэн сарыг багтаахаар буюу тэнгэрийн 2 градусын орон зайг дүрсэлж байгаа юм. Зургийн зүүн хэсэгт орших оддын өлгий болсон өнгөлөг мананцар араасаа урт хар сүүл дагуулсан мэт харагдана. IC 5146 гэх каталог нэртэй […]

Гурван марал орчимын аврага молекулан үүлс. Эдгээр үүлс дахь устөрөгчийн атомуудын ялгаруулж буй зөвхөн нэгэн төрлийн гэрлийн бөөмсийг бүртгэн авч тус зургийг бүтээсэн юм. Зургийн төвөөс жаахан доох нь алдарт морин толгойн мананцар харагдаж байна. Зургийг энд дарж томоор үзээрэй. Зохиогч: Люис Гарэт

Морин толгойн мананцар

Шөнийн тэнгэрт харагдах маралын одны ордны зүгт маш олон одод шинээр үүсэн бүрэлдэж буй аврага молекулан үүлс хэд хэд оршдог ба тэдгээр нь манай нарны аймагтай хамгийн ойр орших оддын “өлгийнүүд” юм. Доорх гайхалтай зураг нь монголчуудын гурван марал хэмээн нэрлэж заншсан маралын одны орд дахь залгаа 3 од орчимын мананцар үүлсийг маш тодорхой харуулж […]

Шөнийн тэнгэрт хилэнцийн одны ордонд орших сам хорхойн мананцар нь биднээс 6000 гаруй гэрлийн жилийн цаана орших устөрөгчийн аврага молекулан үүл юм. Зохиогч: Марко Лоренци

Сам хорхойн мананцар

Хилэнцийн одны орлны зүгт хилэнцийн гялаанаас жаахан өмнө зүгт цацаргалтын мананцар IC4628 байрлах ба тэр хавьд орших маш халуун хэдхэн сая жилийн настай аврага одод хүний нүдэнд үл үзэгдэх хэт-ягаан туяагаараа ойр орчмын атомуудын электронуудыг нь салгаж хаялна. Устөрөгчийн атомууд яваандаа электронуудтайгаа эргэн нэгдэснээр бидний доорх зурган дээр харж буй улаан туяатай мананцарын гэрлийг бий […]

Монголчууд бидний "мичид" хэмээн нэрлэж заншсан биет нь шөнийн тэнгэрт хамгийн тод харагддаг бас манай нарнай аймагтай хамгийн ойрхон оршдог оддын нээлттэй бөөгнөрөл юм. Зохиогч: Роберт Гиндлер

Мичид гэж юу вэ?

Монголд “Мичид” гэсэн нэртэй хүн олон байдгийн дээр хүмүүс шөнийн тэнгэрт харагдах эрхсүүдийг ерөнхийд нь “од мичид” хэмээн нэрлэн бичиж ярих нь элбэг. Харин мичид гэж чухамдаа яг юуг бид нэрлэдгийг нь мэддэг хүн тийм ч олон биш болвуу гэж бодож байна. Монголчуудын мичид хэмээн нэрлэж заншсан биет нь шөнийн тэнгэрт хотын гэрлээс ч тэр […]